Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Regionaal ontwikkelcentrum voor  lokale energietransitie
vanuit gebruikersperspectief

Samenwerkingsverband
energiecoöperaties en energiecollectieven in het Gooi

Samenvatting rol en positie samenwerkende energiecoöperaties G&V (zie volledige notitie)

Op 13 juni 2019 hebben de samenwerkende energiecoöperaties G&V verenigd in Energie Verbonden, de hoofdlijnen van dit plan vastgesteld waarmee zij de rol en positie van de energiecoöperaties in de verschillende opgaven van de energietransitie aanscherpen, waar nodig krachten bundelen en de eigen kracht van de lokale energiecoöperaties versterken.

Bewoners bouwen aan professionele maatschappelijke organisaties
De lokale energiecoöperaties in het Gooi zijn opgericht door bewoners die de energietransitie als een gezamenlijke opgave beschouwen en mogelijkheden zien om daaraan door, voor en met bewoners vorm te geven. Zij bouwen aan professionele maatschappelijke organisaties, die coöperatief werken vanuit bewonersperspectief, investeren in energiebewustzijn, energiebesparing en/of energieopwekking en kennis en kunde uit de lokale samenleving benutten. De lokale energiecoöperaties in het Gooi zijn in verschillende fasen van ontwikkeling en bundelen krachten om elkaar te faciliteren, van elkaar te leren en kwaliteit te realiseren. Tegelijk blijven energiecoöperaties  lokaal vanuit de samenleving ondernemen en hun diensten afstemmen op de lokale praktijk.

Gezamenlijke opgaven

Tijdens de voorbereiding van dit plan zijn de samenwerkende energiecoöperaties steeds meer naar elkaar toegegroeid en bereid tot samenwerking. Dit plan maakt concreet hoe de energiecoöperaties zich willen positioneren in de gezamenlijke opgaven van de energietransitie en wat de energiecoöperaties via Energie Verbonden samen willen aanpakken, monitoren, ontwikkelen en steunen om de energiecoöperaties lokaal te versterken. Het plan gaat uit van drie gezamenlijke opgaven: verduurzamen van de particuliere woningvoorraad, participatie in de warmtetransitie en de wijkaanpak, en het opwekken van nieuwe energie met 50% lokaal eigendom.

Verduurzamen gebouwde omgeving

De gezamenlijke opgave voor het verduurzamen gebouwde omgeving en specifiek de particuliere woningvoorraad is bijzonder. Enerzijds omdat het gaat over particulier eigendom van mensen die daar in eerste instantie zelf over beslissen en anderzijds omdat het verduurzamen van de gebouwde omgeving en de diversiteit aan woningen heel veel maatwerk vraagt. Dit vraagt een persoonlijke benadering van bewoners. De samenwerkende energiecoöperaties hebben een bewonersreis geformuleerd die zij lokaal faciliteren en regionaal monitoren. De bewonersreis omvat de stappen  bewustwording, oriëntatie op de eigen woning, oriëntatie op de omgeving, verduurzamingsplan, aanvragen en beoordelen van offertes, uitvoering van maatregelen en toetsen van concreet resultaat.

 

Energiecoaches
Voor het persoonlijk benaderen van bewoners spelen de energiecoaches een belangrijke rol. Inmiddels zijn er zo’n 70 energiecoaches en is besloten om de planning, inzet en kwaliteitsontwikkeling van deze energiecoaches regionaal te gaan organiseren. De training, bijscholing en netwerkbijeenkomsten voor energiecoaches worden al langer regionaal gedaan. Daar zijn nu met behulp van een digitale tool de planning, inzet, kwaliteitsontwikkeling en monitoring van de bewonersreis aan toegevoegd. Energiecoaches zijn vrijwillige professionals of ervaren bewoners die met de bewoner de energiestaat van de woning verkennen en samen met de bewoner  de mogelijkheden voor verduurzaming onderzoeken.

Lokale focus en infrastructuur
Energiecoöperaties werken met behulp van lokale netwerken aan een lokale infrastructuur waarbij bewoners de weg naar de energiecoöperatie snel weten te vinden en energiecoöperaties zoveel mogelijk bewoners weten te bereiken. Lokaal komt de focus van de energiecoöperatie te liggen op een diversiteit van activiteiten waarmee bewoners verder worden geholpen in de bewonersreis. Deze activiteiten worden niet alleen uitgevoerd door energiecoaches, maar door een breed team van de energiecoöperatie.

Energiedienstenbedrijf
Energie Verbonden ziet zichzelf als partner in een op te richten energiedienstenbedrijf voor het verduurzamen van de particuliere woningvoorraad en staat voor het faciliteren van de bewonersreis als primair proces van energiecoöperaties. Energiecoöperaties ondersteunen bewoners bij het goed doorlopen van de bewonersreis, zorgen dat bewoners zelf aan het stuur blijven en daarbij optimaal worden ondersteund. Bij elke stap van de bewonersreis worden faciliteiten geboden en de energiecoöperaties blijven creatief in het bereiken en faciliteren van bewoners. Vanuit de energiecoöperaties is er op dit moment vooral behoefte aan goede afstemming met bedrijven en specialisten voor het kiezen en uitvoeren van concrete maatregelen. We hopen dat het energiedienstenbedrijf daarin een schakel kan zijn zonder het stuur over te nemen.

Regionaal energieloket

Voor het faciliteren en monitoren van de bewonersreis is een goede informatievoorziening onontbeerlijk. Energie Verbonden opteert voor een coöperatief energieloket waaraan verschillende partijen een bijdrage leveren die aansluit bij de lokale praktijk en afgestemd is op de bewonersreis als primair proces van de energiecoöperaties. Ons huidige energieloket voorziet daar nog niet in. Zowel de lokale energiecoöperaties als Energie Verbonden zijn een serieuze schakel in het toegankelijk maken van informatie voor bewoners.

Partner in de wijkaanpak

De wijkaanpak in de energietransitie gaat over de stappen die nodig zijn om met een hele wijk van het aardgas af te gaan. Dat is landelijk gezien een opgave waar gemeenten voor staan en samen met bewoners en partijen invulling aan moeten geven. Energiecoöperaties zien zichzelf als partner in de wijkaanpak. De energiecoöperaties hebben een belangrijke rol in het voorbereiden van de wijkaanpak met bewoners, zowel door het meenemen van bewoners in de energietransitie als juist weer door het benutten van lokale kennis en deskundigheid. Straatprojecten zijn daarbij een belangrijke opstap naar de wijkaanpak.

Opwekken nieuwe energie en 50% lokaal eigendom
Tenslotte vraagt de gezamenlijk opgave voor nieuwe energie en het streven naar 50% lokaal eigendom om krachtenbundeling. Ook voor de energieopwekking en de investering in collectieve zonneprojecten willen de energiecoöperaties toewerken naar een gedeelde aanpak voor het beoordelen van locaties, technisch onderzoek, technische realisatie en beheer van zonne-installaties. Thans heeft Energie Verbonden al een regionale pool van waaruit technische projectleiding en administratieve kennis beschikbaar zijn.

Regionale energiestrategie (RES)

Energie Verbonden is partner in de RES (regionale energie strategie) en participeert sinds de start van Samen op Pad (24 november 2017) namens de energiecoöperaties in het RET (regionaal energietransitie team). Door consequent te vertrekken vanuit bewonersperspectief krijgt de bewoner een eigen stem in de energietransitie. Het partnerschap staat enigszins onder druk en de energiecoöperaties vragen om meer erkenning voor hun bijdrage aan en positie in de energietransitie. Een ‘right to challenge’ om hierin serieus te worden genomen.